نگاهی به فیلم "جدایی نادر از سیمین" اصغر فرهادی

فیلم زندگی دو خانواده را از دو قشر متفاوت روایت می کند قشری متوسط (نادر و سیمین) با بازی پیمان معادی و لیلا حاتمی که دچار اختلاف شده اند زیرا سیمین بدلایلی قصد خروج از کشور را دارد اما نادر بخاطر دلبستگی هایی که دارد از جمله پدرش که دچار آلزایمر است و در خانه نگهداری می شود با همسرش مخالف است  که در نهایت سیمین دادخواست طلاق داده و جریان فیلم از اینجا آغاز می شود سیمین با دلخوری از خانه نادر نقل مکان کرده اما در این بین دختر آنها ترمه با بازی سارینا فرهادی قربانی خودخواهی این مادر است که وی را در صحنه سخت انتخاب بین نادر و سیمین قرار می دهد و ضربات روحی ناشی از این اختلاف مستقیما روی ترمه در جریان فیلم اتفاق می افتد نادر برای رهایی از مشکل تنهایی پدرش در خانه تصمیم به استخدام مستخدمی به نام راضیه با بازی ساره بیات می کند که از خانواده ای فقیر و مذهبی است و بدون اجازه شوهرش برای نجات او از مشکلات و بدهکاری هایش اینکار را قبول می کند.

ادامه نوشته

نگاهی انتقادی به فیلم «قصه پریا»ی فریدون جیرانی

بسم الله الرحمن الرحیم

نگاهی انتقادی به فیلم «قصه پریا»ی فریدون جیرانی

تماشای فیلمهای سینمایی چه در سینما چه توسط cd یاdvd آن از تفریحات مردم بخصوص جوانان است. اما سینما مدیایی است که خصوصیات و آفات خاص خود را دارد. سینما رسانه ایست جذاب که خاستگاه آن غرب است و فرهنگ غرب را ناخواسته تزریق می کند. لازم است جوانان و نوجوانان توجه ویژه به این آفات داشته باشد.

استفاده از جاذبه های جنسی یا از طریق تقویت حس تخیل فرد یا بصورت مستقیم از طریق نشان دادن صحنه های متحرک یکی از ابزار موفق سینما برای جذب مخاطب است.

در سینمای ایران نیز از دیر باز در برهه های مختلف استفاده از این ابزار مرسوم بوده است. اما از نظر دین مقدس اسلام مواجهه با صحنه های محرک چه از طریق نگاه یا روش های دیگر مطرود است.
ادامه نوشته

تهدیدات بلوتوث، رسانه ای جدید و همه گیر

مقدمه:

 در این مقاله برآنیم تا پس از توضیحاتی اجمالی در مورد تاریخچۀ بلوتوث، مسائلی که بلوتوث، جامعۀ امروز را درگیر خود کرده را بررسی و پس از آسیب شناسی به ارائۀ راهکارهایی بپردازیم.

 فکر اولیه بلوتوث در شرکت موبایل اریکسون در سال ۱۹۹۴ شکل گرفت. این نام از نام یک پادشاه دانمارکی به نام هارالد بلاتند (Harald Blaatand)، گرفته شده‌است. کلمۀ بلاتند بعد از انتقال به زبان انگلیسی به شکل بلوتوث تلفظ شد، که به معنای دندان آبی است. این حکمران به طور صلح آمیز، دانمارک، سوئد جنوبی و نروژ شمالی را متحد کرد. این کار به او شهرت یک پادشاه ماهر در ارتباط و مذاکره را در تاریخ داد. شرکت اریکسون اسم بلوتوث را به این فناوری داد چون امیدوار بود بتواند به طور صلح آمیز وسایل مختلف را متحد کند.[1]



[1] دانشنامۀ ویکی پدیا

ادامه نوشته

درنگی بر جعبه جادو

بسم الله الرحمن الرحیم

دیر زمانیست تلویزیون، به عنوان جزئی از اجزای زیست محیطی و عضوی فعال و بسیار مؤثر از اعضای خانوادۀ انسانی در آمده است. در مغرب زمین و بویژه در ایالات متحدۀ امریکا، این ابزار ]و[ رسانۀ ارتباط جمعی حتی جایگزین پدران و مادران شده و کودکان و نوجوانان، اوقاتی را که با آن سپری می کنند، به مراتب بیشتر از زمانی است که در کنار و در حضور والدین خود بسر می برند.(نقش رسانه های تصویری در زوال دوران کودکی،ص 7) رسانه هاي ديداري بخش وسيعي از ارتباط هاي اجتماعي را براي مردم آماده و ارائه مي کنند. تلويزيون از جملۀ آن دسته از رسانه هاي بانفوذ و فراگير است که در تعيين سليقه هاي جامعه، نقش عمده و بسيار مهمي دارد. از اين رو، در هرگونه نقل و انتقال مفاهيم درست يا نادرست فرهنگي کاربردهاي فراوان دارد.

پژوهشهای دیگری نیز انجام شده که همه، نشان از آن دارد که تماشای تلویزیون قدرت فراگیری و توان فعالیتهای تخیلی را در کودکان تضعیف کرده و در بزرگسالان به مرور کاهشِ قدرت مطالعه و از میان رفتن اعتدال بین تخیل و تعقل را باعث می گردد. (زندگی در عیش مردن در خوشی ،ص11)

ادامه نوشته

برنامۀ هفت چهاردهم اسفندماه

بسم الله الرحمن الرحیم

 جمعه شب مصادف با 14 اسفند برنامۀ هفت خیلی دیدنی بود؛

از یکطرف نشان دادن قسمت هایی از مراسم اسکار (صرف نظر از بحث های مطرح شده درمورد این اقدام.) و از طرف دیگر پس از پخش تاریخچۀ شکل گیری و تأسیس مؤسسات ویدئو رسانه. بررسی خیلی جذاب عملکرد مؤسسات ویدئو رسانه و بحث و کنکاش دیدنی در مورد این پدیده .و تاریخچه ای از پیدایش این مؤسسات که با پیشنهاد ابوالقاسم طالبی به علی لاریجانی وزیر وقت ارشاد اسلامی منجر به تأسیس مؤسسه ای با عنوان رسانه های تصویری شد که در ابتدا کارش تهیه و کرایۀ فیلم های اکران شدۀ سینمای ایران بود و این روند ادامه داشت تا فیلم ها تبدیل به cd شد و با پیدایش پدیدۀ کپی غیر مجاز فیلم ها با قیمت حدود 3000 تومان، مسؤولین برآن شدند تا با فروش فیلم ها با کیفیت معتنا به به همراه والِت و به قیمت 1500 تومان جلوی این اقدام را بگیرند؛ البته با تشکیل ستادی برای مبارزه با قاچاق فیلم این امر تا حدی موفق بود. این روند با خرید فیلم ها پس از اکران با قیمت هایی که از 200 میلیون تومان تا 500میلیون تومان متغیر است تا  اینکه این مؤسسات به فکر تولید فیلم با هزینۀ خودشان افتادند که این امر باعث افت شدید کیفی فیلم ها شده بود از طرفی تهیه و توزیع فیلم ها باعث شده بود مخاطبان سینما با این توجیه که پس از آمدن cd  آن را خواهیم دید به سینما نمی رفتند از سویی دیگر قیمت پایین این نوع فیلم ها نسبت به قیمت بلیط سینما علت دیگر کاهش مخاطبین سینما بود. مشکل اصلی اما، عدم پذیرش قانون کپی رایت توسط ایران و عدم احترام به حقوق مالکیت معنوی توسط شهروندان شمرده شد. در هر صورت بحث های مطرح شده و کنکاش ها و ارائۀ آمار

توسط سعید حاجی میری تهیه کننده

 

و سعید رجبی فروتن مديرکل همکاري هاي سمعي، بصري و نمايش خانگي وزارت ارشاد

بر جذابیت این برنامه افزوده بود.

تیتراژ آغازین سریال مختارنامه

بسم الله الرحمن الرحیم

  تیتراژ ابتدایی سریال تلویزیونی «مختارنامه» با ظرافت دقیقی تدوین شده است: ظهر عاشوراست و صحرای گرم کربلا به تصویر کشیده شده است؛ امام حسین(ع) سوار بر اسب اند و پس از واقعۀ تلخ شهادت حضرت علی اصغر(ع)، خون گلوی وی را به آسمان پرتاب می کنند. این کار با افکت های تصویری زیبایی همراه است و این خون پس از رسیدن به آسمان مبدل به ابرهایی سرخ و پس از آن، بارش باران که یکی از این قطرات تبدیل به مختار می شود و او یکی از منتقمین خون اباعبدالله(ع)است.

این استعارۀ لطیف، شاهکاری است که در ابتدای سریال مختارنامه هر هفته شاهد آن هستیم.

 دست مریزاد به عوامل تولید این سریال مخصوصاً میرباقری عزیز.

مطالعه میدانی

بسم الله الرحمن الرحیم

 

در این نوشته برآنیم تا یکی از روش های مهم در تحقیقات کیفی با نام مطالعۀ میدانی را توضیح دهیم.

همانطور که می دانید تحقیقات به دو قسمت تقسم می شوند:

 

1-  تحقیقات کمی: از «نظریه» شروع، به «فرضیات» رسیده و در ادامه به «مفاهیم»، و از «مفاهیم» به «متغیرها» و از آن به «شاخص» ها می رسیم.

2-  تحقیقات کیفی: اما در این نوع تحقیقات مراحل فرق دارد: اول از «سؤال» شروع  و با استفاده از «مشاهدات» به «نتایجی» منتهی می شویم و از آن ها به «فرضیات»، و از «فرضیات» به «نظریه» منتج می شویم.

 

ادامه نوشته

مدل نیوکامب  NEWCOMB MODEL

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام.

در مورد نیوکامب منابع فارسی زیادی پیدا نمی شود.

به لطف خدا این مقاله مطالب خوبی را در مورد نیوکامب ارائه می دهد:

مدل نیوکامب NEWCOMB MODEL

کلمات کلیدی:مدل نیوکامب، مدل ABX، نیوکامب، ارتباط، ارتباط گیرنده، دریافت کننده، تقارن روابط

 

هدف از استفاده از مدل ها، ساماندهی به افکار است. مدل می تواند مجموعه ای از گزاره ها، یک نمودار، ساختاری مادی، یا یک فرمول ریاضی باشد. مدل می تواند نسخه ی آرمانی، ساده شده یا کوچک شده ی شیء واقعی باشد...

مدل های ارتباطی معمولاً بازنمود تصویری یا چکیدۀ یک نظریه است. برخی از این مدل ها نموداری از مراحل اصلی یک فرایند هستند(مدل شانون و وی ور)، و یا فهرستی از اجزای اصلی نظریه است(مدل برلو). برخی معناشناسانه اند(مانند مدل پیرس). هر مدل با برجسته سازی حوزه های خاص مورد توجه اش و پدیدار ساختن چیزی از چشم اندازی خاص، نقش خاص خود را ایفاء می کند. برخی مدل ها می کوشند با گرد هم آوردن جنبه های گوناگون، نظریه ی عام ارتباط را به نمایش گذارند.[1]

 

مدل ABX ارتباط را با رویکرد روان شناسی اجتماعی و کنش متقابل میان انسان ها مطرح می کند.[2] این مدل توسط تئودور نیوکامب THEODORE NEW COMB)) در سال 1953 ترسیم شد؛ این مدل شکل گسترده تری از روان شناسی هایدر (HEIDER) 1946 است.[3]

ادامه نوشته

بچه های دیروز

بسم الله الرحمن الرحیم

پنجشنبه شب ساعت 22:15 پای خاطرات دوران کودکیم نشستم:

کارتون های گالیور،مداد سحر آمیز، سندباد، یوگی و دوستان و ....

رویکرد جدید و جالب شبکۀ 5 سیما در به نمایش گذاشتن کارتون های مربوط به نسل ما، کاری جالب توجه بود که مارو همراه یک حس نوستالوژیک به گذشته می برد. حال و هوای اون روزا وقتی که از مدرسه بر می گشتیم و خستگی یک روز درسیو با برنامه کودک از تنمون در می کردیم.

دست اندرکاران شبکۀ تهران با برنامۀ پر ابتکار بچه های دیروز که قراره هر هفته پنجشنبه ها از این شبکه پخش بشه با نشون دادن نوبتی کارتون های حدود بیست تا بیست و هفت سال پیش تلویزیون،(البته با بهره گیری از مجری های اون زمونای برنامه کودک یعنی خانوم رضایی و خانوم خامنه) کار جالب و قابل تحسینی انجام دادن که جا داره همین جا به نوبۀ خودم از اونا تشکر کنم.

یکی از ابتکارای جالب این برنامه، اعلام یک شمارۀ پیامک برای بچه های دیروز یا بزرگترای امروزه که حس خودشونو از دیدن این کارتونا بگن و  این نظرات مرتب زیرنویس میشه.

همچنین در سطح شهر مصاحبه هایی با به اصطلاح بچه های دیروز انجام میدن و از اونا می پرسن از اون زمونا چه کارتونایی یادتون مونده؟

و کار تأمل برانگیز دیگه ای هم انجام دادن و اون گذاشتن لیبل ۳۰+ بالای صفحۀ برنامه است....

منتظر نظراتتونم.

 

تحلیل محتوای خبر 14شبکه1سیما

بسم الله الرحمن الرحیم

نوشته ای که در ادامه می آید تحلیل محتوای خبر ۱۴ شبکه ۱ سیماست برای این که ببینیم  آیا این بخش خبری  استاندارد های حرفه ای خبر را رعایت می کند یا نه.

ملاحظه بفرمائید:

طرح مسئله

در جهان معاصر که موسوم به «عصر اطلاعات و ارتباطات» است و رسانه ها همه چیز را در تسخیر خود در آورده اند؛ کارکرد و اهمیت رسانه ها بر کسی پوشیده نیست. کارکرد ویژۀ رسانه ها، اطلاع رسانی و پوشش خبری است. از گذشته تاکنون با تشکیل بنگاه های بزرگ و  آژانس ها ی خبری، خبر گزاری های مختلف و شبکه های مهم تلویزیونی به این مهم پرداخته شده است. این مجموعه ها با پوشش خبری کامل زمینه های مختلف چه اجتماعی، چه سیاسی، اقتصادی و .... سعی در جهت دهی افکار عمومی به سمت اهداف خود دارند. که این کار لزوماً کار ناپسندی نیست. در کشور ما نیز از دیر باز خبرگزاری های مختلف، رادیو تلویزیون و روزنامه ها به این مهم پرداخته اند. در این میان توجه به فعالیت های خبری سازمان صدا و سیما  که  از گذشته، وظیفۀ خبر رسانی خود را با تشکیل  واحد مرکزی خبر به عنوان منبع اصلی اخبار  بخش های مختلف خبری خود  انجام داده است، (البته جدای این مجموعه ها چند سالی است با تأسیس شبکه های خبری مستقل فارسی، عربی و انگلیسی فعالیت های خود را گسترده تر کرده است.) از اهمیت به سزایی برخوردار است. البته  استفاده بیشتر از شیوه ها و تکنیک های خبری در امر خبررسانی از اهمیت شایانی برخوردار است. یکی از بخش های خبری پر مخاطب صدا و سیما، بخش خبری 14 شبکۀ 1 سیماست که ما در این مقاله در صددیم  تا این بخش خبری را با استفاده از روش تحلیل محتوا بررسی کنیم تا بیبنیم این بخش خبری بیشتر از چه ارزش های خبری ای  استفاده می کند.

 

ادامه نوشته

مقایسه دو روزنامه جام جم و همشهری

بسم الله الرحمن الرحیم.

نوشته ای که در ادامه خواهد آمد تحقیقی است در باب مقایسه دو روزنامه کثیر الانتشار کشورمان یعنی جام جم و همشهری از نظر میزان رعایت مسائل اسلامی. امید که توانسته باشم حق مطلب را ادا کنم.

در دنیای امروز، روزنامه ها یکی از رسانه های مهم به شمار می روند که نوع کارکرد و ویژگی های منحصر به فردشان بر کسی پوشیده نیست. از دیگرسو، چون ما در کشوری اسلامی شیعی زندگی می کنیم چه خوب است عملکرد های خود را در زمینه های مختلف بر اصول و ارزش های مهم و راهگشای اسلامی منطبق سازیم. از اینرو لازم است به دنبال بررسی و تطبیق مسائل و ارزش های اسلامی بر کارهای روزانۀ خود و در همۀ زمینه ها باشیم؛ ما در این تحقیق برآنیم تا روزنامه های همشهری و جام جم را در میزان پایبندی به ارزشهای اسلامی بررسی و آن ها را تحلیل محتوا کنیم.

ادامه نوشته

تاریخچه حقوق مالکیت فکری در ایران

تاریخچه حقوق مالکیت فکری در ایران

مالکیت:

1-مالکیت صنعتی:نخستین بار در عصر رضا شاه پهلوی

2-مالکیت ادبی و هنری:1304

در سال 1304 که قانون مجازات عمومی ایران تهیه و تصویب می شد، مقرراتی هم راجع به حقوق مؤلف و حمایت آن در این قوانین گنجانیدند که مواد 213 مکرر و مواد 248-245 از فصل یازدهم، مبحث دسیسه و تقلب در کسب و تجارت، به مسألۀ حقوق مؤلفان و مصنفان و تخلفات چاپ و فروش آثار قابل طبع اختصاص داده شده بود. این موارد در واقع ترجمۀ مواد 429-425 قانون فرانسه بود.
(علیرضا نوروزی،حقوق مالکیت فکری،صفحه 31)

ادامه نوشته

تلویزیون، مخاطب و نگرش نو

بسم الله الرحمن الرحیم

تلویزیون، مخاطب و نگرش نو

 نوشتۀ پیش رو خلاصه ایست از مقالۀ «تلویزیون، مخاطب و نگرش نو» نوشتۀ خانم شراره مهدیزاده که ظاهراً تز دکترای ایشان بوده است و این مقاله در  دورۀ ششم شمارۀ4  «مجلۀ جامعه شناسی ایران» در زمستان84 به چاپ رسیده است؛ امید که توانسته باشم حق مطلب را ادا کنم.

در آغاز مقدمه ای که خود مؤلف در آغاز مقاله آورده اند عیناً نقل می گردد.

 «در این مقاله تأثیر تلویزیون بر نوگرایی با توجه به نقش مخاطبان آن مورد بررسی قرار گرفته است. در مطالعۀ مخاطب، عواملی مانند در معرض رسانه قرار گرفتن، محتوای در معرض قرار گرفتن و زمینه های گوناگون اجتماعی- فرهنگی، نقش اساسی را در اثر بخشی پیام های تلویزیون به عهده دارند که کمتر در تحقیقات داخل کشور مورد توجه واقع شده است. مسألۀ اصلی در این تحقیق، شناخت ابعاد فعالیت مخاطب در تأثیر تلویزیون بر نگرش نو می باشد. بدین منظور لازم است رابطۀ بین تلویزیون با نگرش نو در جمعیت نمونه، مشخص گردد و سپس به نقش و جایگاه مخاطب در این فرایند پرداخته  شود. این تحقیق، به شیوۀ پیمایش، با حجمی برابر 1047 نمونه از خانوارهای ساکن در مناطق 22 گانۀ شهر تهران  انجام شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که تأثیر تلویزیون با توجه تفاوت های اجتماعی – فرهنگی در گروه های مخاطب متفاوت است.

مفاهیم کلیدی: نوگرایی، نقش مخاطب، فعالیت مخاطب،مخاطب تلویزیون.»

ادامه نوشته

مقایسه ای بین شیوه های تیتر نویسی ایسنا و فارس

بسم الله الرحمن الرحیم                         

 مقایسه ای بین تیترهای خبرگزاری ایسنا و فارس

خبرگزاری ها یکی از منابع خبری مهم ما به حساب می آیند. روزنامه نگاران،سردبیران بخش های خبری مختلف در کار خود به غیر از خبرنگاران رسانه شان به خبرگزاری ها مراجعه می کنند و از اخبار آن ها به عنوان منابعی معتبر و دست اول استفاده می کنند.در کشور ما 12خبرگزاری رسمی وجود دارد که با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعالیت می کنند؛از جمله: واحد مرکزی خبر، ایسنا، ایرنا، ایلنا، ایپنا، ایکنا، رسا، فارس و .....

در این میان ما برآنیم تا بین روش های تیتر سازی دو خبرگزاری ایسنا و فارس مقایسه ای انجام دهیم.

در این راستا خوب است اشاراتی ابتدائی در مورد مفهوم، کارکرد، ویژگی،انواع و شیوه های متداول تیتر نویسی داشته باشیم. 

ادامه نوشته

با توجه به نظریه جهان مجازی، نقش رسانه‌ها در اقتدار آفرینی چیست؟

 

نقش رسانه ها در اقتدار ملی

 در جهان معاصر ارتباطات و رسانه ها نقشی اساسی وکلیدی در زندگی انسان ها بازی می کنند .

 از ویژگی های مهم این رسانه ها در دنیای فعلی: ایجاد یک چرخۀ ارتباطی میان رهبران جامعه، مردم و دیگر ملل است.نقش رسانه ها در روابط بین الملل یک کشور انکار ناشدنی است. از این رو در مسائل جاری کشورها به خوبی و وضوح این نقش قابل ملاحظه است.

 از مهم ترین کارکردهای رسانه ها،می توان به ایجاد یک فضای مجازی در مقابل دشمنان برای ایجاد فضایی از قدرت در مقابل آن ها اشاره کرد؛به طور مثال پوشش کامل ،فنی و حرفه ای رسانه ها از یک رزمایش بزرگ نظامی می تواند تأثیر بسزایی در رعب آفرینی در دل دشمنان داشته باشد.

معنای قدرت و اقتدار در لغت و اصطلاح 

در این جا لازم است به معنای لغوی قدرت اشاره کنیم؛ در فرهنگ لغات، این واژه به «توانایی» و «توانمندی »معنی شده است.و اما در اصطلاح قدرت بنا به تعریف دانشمندان مختلف به معانی مختلف آمده از جمله :به معنای «توانایی عمل و تأثیر گذاری بر اشیاء و افراد و.....  است.» یا « توانایی یک طبقۀ اجتماعی برای تحقق منافع خاص عینی خود.»

ادامه نوشته

خدمات متقابل دین و رسانه و راه های گسترش آن کدامند؟

 برای ورود به این بحث لازم است به این مطلب توجه ویژه داشته باشیم که : با توجه به گسترۀ وسایل ارتباط جمعی و رسانه ها، سؤال اساسی این است که چگونه می توان مفاهیم بلند دینی را در قالب ارتباطات رسانه ای تبیین کرد؟

از طرف دیگر پر واضح است که : در عرصۀ نا محدود تبلیغات دینی، امری مهم رخ می نماید و آن استفاده از ابزارها و فن آوری های روزآمد در دنیای کنونی است. رسانه ها به عنوان پر مخاطب ترین وسایل می توانند نقش شگرفی در این زمینه داشته باشند. اگر در این راه به دنبال مفاهیم مشترک دینی باشیم و اگر رسانه ها بکوشند تا در چارچوب فضائل اخلاقی و توصیه های دینی  عمل کنند. به این هدف دست خواهیم یافت.

ادامه نوشته

با توجه به نظریه جهان مجازی، نقش رسانه‌ها در اقتدار آفرینی چیست؟

به زودی این مقاله را پست می کنم.

نقد فیلم MATRIX REVOLUTIONS

در اغلب تریلر هایی که ساخته شده قسمت های بعدی از حیث قوت از قسمت اول پایین تر بوده اند. و در سری فیلم های ماتریکس چنین بوده است.

کارگردانان این فیلم ها به نوعی زرنگی هایی به کار برده اند من جمله این که پاسخ یکسری از سؤالات را  نمی دهند: مثلاً این که مورفیوس کیست؟ ترینیتی همین طور. فلسفۀ وجودی ترینیتی چیست؟ چرا ارتباط ما بین زایان و خارج به وسیلۀ یک تلفن است؟آن کسانی که در زایانند واقعیتند یا کسانی که در خارجند؟ و.... ما باید بدانیم که جواب ندادن به این سؤالات همه عمدی است و خیلی از این مسائل برای این طرح ریزی شده که ما سرگرم شویم و از واقعیت دور بمانیم.حد اقل این در ذهنمان باید باشد که این فیلم ها با این گستره ساخته شده و سؤالات ما را بی پاسخ گذاشته اند....

در قسمت سوم ماتریکس بحث تفوق انسان بر ماشین به نمایش گذاشته می شود.

در این فیلم اگر چه هم چنان درگیری های بی پایان و پروازهای گاه ملال آور پیشین به چشم می آید ،اما بهره گیری کم تر برادران واچفسکی از این گونه ها نسبت به قسمت دوم و همچنین تأکید بر نوعی اجرای عملیات انتحاری برای نجات زایان و نسل بشر سر انجام ماتریکس را متناسب با تفکر اولیۀ فیلم و جنبه های تأمل برانگیز محتوایی و ساختاری قسمت نخست گردانید ؛ گویی برادران واچوفسکی میان دو قسمت 2 و 3 نوعی بازگشت به خویشتن را تجربه کردند،ان ها مأموریت نهایی نیو را خارج از شبکۀ ماتریکس و به سوی سرچشمۀ ماشین ها ترسیم می کنند به نحوی که در طول این مأموریت او تنها از قدرت و باور درونی خویش بهره می گیرد و آنگاه که ماتریکس برای نابودی نیو وی را به درون شبکۀ مجازی خود می کشد باز هم نیو با استفاده از همان باقی ماندۀ نیرویش با نابود کردن خویش مانند یک آنتی ویروس عمل می کند و با این ترفند ماتریکس هک و سپس پاک می شود .

برادران واچوفسکی با نابینا به میدان بردن نیو در رزم آخرین یکی از تمهیدات خود را به کار می گیرند تا مقابلۀ درونی و روحی نیو را با ماتریکس و اسمیت وجه شاخص تری بیابد با این همه این دو کارگردان هم چنان در مقابل کلیشه های رایج نقطه ضعف نشان می دهند. برای نمونه نجات در اخرین لحظه طبق قواعد معمول مخالفت های مرسوم با مأموریت داوطلبانۀ نیو هجوم ماشین ها به زایان دفاع جنگجویان زایانی که مثل قبایل بدوی بی محابا خود را در برابر یورش سپاهیان دشمن اصلی ،همه، از جمله لحظات کلیشه ای انقلاب ماتریکس محسوب می شوند....

نقد فیلم MATRIX RELOADED

 به این گزاره ها توجه کنید:

نیو قرار است یک مکتب جدید در مورد ماتریکس ایجاد کرده تا نگرش زایون را تغییر دهد، دکارت می گوید : اگر بخواهیم از دنیا چیزی به دست آوریم یک توهم است. وید کن اشتاین اما در مقابل او می گوید : تا بودن نباشد نبودن معنا ندارد .

 برادران واچوفسکی شکاکیت را در سینما به عنوان یک اصل قرار داده اند.اصل باید این باشد که هیچ چیزی وجود ندارد جز آن چه در تصور ماست .

مورفیوس نیو را وارد ماتریکس می کند ؛ماتریکس یک ابر کامپیوتر است که خالق خود را فراموش کرده  و خالق را یک برده و ابزار ومنبع انرژی خود تبدیل می کند.

ماتریکس یک فضای مجازی به دست می دهد اولین کاری که می کند یک منطقۀآزاد نگه می دارد  به نام زایون که ترینیتی و مورفیوس در آن قابلیت واقع گرایی دارند. زایون به عنوان منطقۀ آزاد که قرار است نخبگان جامعه در آن قرار بگیرند و به عنوان منبعی برای ادامۀ حیات ماتریکس از آن استفاده شود.

(جالب است بدانید بعد از نمایش سری فیلم های ماتریکس یک مکتب فلسفی به نام ماتریکسولوژی در غرب پدید می آید که  شکاکیت را به عنوان وجود واصل قرار می دهد.

ماتریکس از نیروی درونی انسان چیزی را به عنوان منبع تغذیۀ خود قرار می دهد و همان طور که گفته شد زایون را نگه می دارد که نیو به عنوان منجی مسائل دروی ماتریکس باشد.

در این فیلم دو عنصر مهم و حیاطی وجود دارد که روی آن تأکید می شود :1-آرشیتکت و 2- پیشگو یا همان اوراکل یعنی در ماتریکس این دو عنصر هستند که نقش اساسی را بازی می کنند یکی مهندسی ودیگری آینده نگری.

مورفیوس نیو را که وارد ماتریکس می کند به عنوان دستیار منجی به او آموزش هایی می دهد تا او وظیفۀ نجات بخشی را انجام دهد.مورفیوس از فرهنگ های شرقی برای آموزش نیو به عنوان یک انسان غربی استفاده می کند.نیو بعد از این آموزش ها نگاه مورفیوس را می پذیرد و نگاه نیو تبدیل به نگاه مورفیوس می شود. نیو دنیای واقعی و مجازی را می شناسد و دنیای واقعیت و عدم واقعیت را درک می کند. نیو خود را با دنیای مجازی تطبیق می دهد و تازه متوجه می شود مجاز یعنی چه.

اسمیت یک ویروس قابل تکثیر است که ماتریکس توانایی مقابله با آن را ندارد پس مورفیوس مجبور است نیو را به عنوان یک واقعیت وارد کند تا از پس آن برآید.

همان طور که قبلاً گفته شد در این فیلم علاوه بر بودیسم مکاتبی مانند سوفیسم ،دئیسم،سکولاریسم،پراگماتیسم و.... گنجانده شده است. وبنای ایجاد تشکیک را برای مخاطب دارد.

خوب است بدانید نوشتن و تکمیل فیلم نامه های ماتریکس نزدیک به هفت سال طول کشید و چیزی حدود 300میلیارد تومان هزینۀ ساخت این سه فیلم شده است.

در قسمت دوم زایان محور اصلی است.کلمۀ زایان در کتاب های لغت کوهی است که اهالی قوم یهود از آن جا آواره شدند اما در این فیلم آرمانشهر موعود است.اما در اسفل السافلین واقع شده و جالب است که زایان را در مرکز زمین نشان می دهد اما ما می دانیم که در مرکز زمین حرارت بسیار بالاست و همچنین در آن جا اکسیژن کم است. سؤال این جاست که این ها چه طور با این شرایط زندگی می کنند. این ها تضاد هایی است که در این فیلم رخ می نماید.

در فیلم بازگشت ماتریکس ،اسمیت آزاد شده و شخصاً به دنبال نابودی نیو است و حتی علیه ماتریکس هم به مبارزه بر می خیزد.می بینیم که اسمیت به صورت نا محدود قابل تکثیر است ام قدرت برابری با نیو را ندارد.

کنترل در این فیلم از زبان نیو خاموش کردن ماشین ها تعبیر می شود اما مشاور می گوید اگر این ها را خورد کنیم پس تکلیف روشناییمان چه میشود منظور وابستگی آنها به این ما شین هاست.

صحنه ای که در این فیلم بسیار اهمیت دارد : جایی است که مردم زایان جمعند و مورفیوس برای آن ها سخنرانی می کند.و ما از قبل می دانیم که اهالی زایان همان مردم بنی اسرائیلند و مورفیوس هشدارهایی می دهد که مردم توجه داشته با شید که ما زمان سختی در پیش داریم واین راه را به سختی آمده ایم نگاه نکنید ما چه در پیش داریم آنچه به دست آوردیم مهم است این صد سالی که گذشته اهمیت دارد ومن نگران ان چیزی هستم که از دست خواهیم داد.در جای دیگر می گوید این ماشین ها(که در واقع اشاره به دشمن دارد)ارتش وسیع خود را به مرزهای ما نزدیک کرده اند و ما جنگ سختی در پیش داریم....اشارات فیلم بسیار روشن است و این که دشمن کیست وچه کسانی با چه افرادی باید بجنگند روشن می شود.

از دستاوردهای مورفیوس به اعتقاد خود آزاد سازی افکار است. اما در فیلم هر جا که شعارها زیاد می شود فیلم ذهن مخاطب را به دور دست گسیل می دهد تا مخاطب متوجه نباشد که چه قرصی به او خورانده شده است ......

 

نقد فیلم MATRIX

 تامس اندرسون کارمند یک شرکت بزرگ و معتبر نرم افزاری است. شبی که در خانه مقابل دستگاه رایانه اش مشغول چرت زدن است، متوجه پیغامی می شود که روی صفحۀ مانیتور ظاهر می شود که : نیو بیدار شو.... و خرگوش سفید را دنبال کن. و بالاخره به دنبال این پیغام و روبرویی با چند نفر به مجلسی هدایت می شود و با «ترینیتی» آشنا می شود. ترینیتی با او صحبت می کند که تو به اصطلاح منجی هستی و باید به گروه ما بپیوندی.در نهایت یک روز که سر کار خود حاضر می شود با عتاب رییس خود مواجه می شود که تو قوانین ما را رعایت نمی کنی و دیگر نباید در اینجا ادامه کار دهی و ...

در همین حین بسته ای به دستش می رسد که حاوی یک تلفن همراه است ،موبایل زنگ می زند و مورفیوس پشت خط است، به او می گوید اگر خواهان نجات پیدا کردن از دست مأمورینی هستی که دنبال تو اند، باید از راهی که من نشانت می دهم فرار کنی. اما در نهایت بدست آن ها دستگیر می شود. مأ مورین که ماشین های کامپیوتری هستند، خواستار ورود به سیستم پیچیده انسان ها هستند تا بتوانند کل زندگی بشری را در دست بگیرند. آنها یک رد یاب در بدن او کار می گذارند،اما ترینیتی و دوستانش این ردیاب را از بدن وی خارج کرده و او را پیش مورفیوس می برند. مورفیوس با نیو صحبت هایی می کندو او تصمیم می گیرد وارد دنیایی که مورفیوس تصویر کرده شده  و پس از آن با مسایلی آشنا می شود .آن ها در سفینه ای ساکنند که طبق روایت مورفیوس  در سال 2199 یعنی 200 سال بعد از زمان اصلی فیلم می گذرد . این بدان     معنا ست که آنها بر زمان غالبند. یعنی هر زمان که خواستند به گذشته بر گردند وهر وقت که مایل بودند پابه آینده بگذارند.

 این فیلم برای همۀ سلیقه ها حرف برای گفتن دارد چه برای شکاک ها، چه برای مذهبیون، چه برای بودایی ها و....

فیلم ماتریکس در صدد است تا دنیای دویست سال بعد را نشان دهد که بشریت محدود و زندانی تکنولوژی است که خود درست کرده و این پیشرفت تکنولوژی دامن گیر خودش شده و باعث سلطۀ این تکنولوژی بر انسان ها می شود.فیلم ماتریکس به دنبال معرفی یک منجی است تا مردم را از دست سلطۀ این تکنولوژی برهاند.

زمانی که نیو به سراغ «اوراکل» می رود یکی از شاگردانش که هیأتی بودایی دارد .پسرک در حال خم کردن یک قاشق است. نیو به کار او دقت بیشتری می کند.پسرک به او می گوید باید به حقیقت فکر کنی. باید به این بیاندیشی که قاشقی وجود ندارد. نیو قاشق را از پسرک می گیرد و بر روی آن تمرکز می کند. ناگهان قاشق شروع به خم شدن می کند.در جای دیگر فیلم نیو زمانی که با ترینیتی بالای آسانسور قرار دارد کابل وزنه را قطع می کند وزمانی که وزنه در حال پایین آمدن است نیو می گوید قاشقی وجود ندارد.و این نکته را باور می کند که وزنه وجود ندارد لذا از میان ان می گذرند.

نیو آن منجی است که با آموزش هایی که می بیند به کمک مردم می شتابد و با مبارزۀ خستگی ناپذیرش با مأمورها بالاخره آن ها را شکست می دهد وباعث رهایی نسبی خود و گروهش از دست مأمورین می شود.این فیلم که به دست برادران یهودی واچوفسکی ساخته شده بنا دارد سرزمین موعودی را به نام زایون یا همان صهیون به مخاطب معرفی کند که کسی از این سرزمین ظهور می کند و منجی بشریت است.

جلوه های ویژه فیلم در زمان خود خیره کننده بود و برندۀ جایزۀ اسکار شد. زمانی که متصدی جلوه های ویژۀ فیلم برای گرفتن تندیس اسکار به روی سن می رود این شعار را مطرح می کند که قاشقی وجود ندارد.